دندانهای سالم و زیبا نقش مهمی در زیبایی ظاهر و افزایش اعتمادبهنفس ما دارند. ارتودنسی دندان یک درمان تخصصی دندانپزشکی است که به منظور تراز کردن و صاف کردن ظاهر دندانها و رفع مشکلات مربوط به فک انجام میشود. هر چند امروزه ارتودنسی در سنین بالا نیز انجام میشود، اما بهطورکلی اگر این روش درمان در سن هفت تا ۹ سالگی انجام شود، از بروز مشکلات بیشتر در بزرگسالی جلوگیری میکند و درمان موفقیتآمیزتر خواهد بود. این درمان به روشهای مختلفی انجام میشود و به میتواند به منظم شدن دندانهای کج و فاصلهدار کمک کند.
ارتودنسی چیست؟
ارتودنسی دندان برای دندانهای کج درست مثل یک معجزه عمل میکند. این درمان شاخهای از دندانپزشکی است که بر تشخیص و درمان دندانهای نامنظم و کج تمرکز دارد. اصطلاح “ارتودنسی” را میتوان به دو کلمه یونانی “Orthos” به معنای صاف یا صحیح و “Dontics” به معنای دندان تقسیم کرد. بنابراین ارتودنسی عمل صاف کردن دندانهای نامرتب را توصیف میکند.
فواید ارتودنسی
نحوه قرار گرفتن دندانهای شما روی هم تاثیر بسزایی بر سلامت دهان و دندان شما دارد. با بهبود نحوه برخورد دندانهای بالا و پایین، میتوانید خطر ابتلا به بسیاری از مشکلات سلامت دهان از جمله پوسیدگی، بیماری لثه و سایش بیش از حد و فرسایش دندانها را کاهش دهید. ارتودنسی در کنار زیباتر کردن ظاهر دندانها میتواند به سلامت دندان و لثههای شما نیز کمک کند. فواید ارتودنسی عبارتاند از:
- بهبود عزتنفس
- بهبود عملکرد دندانها از جمله جویدن بهتر و تلفظ و گفتار واضحتر
- کاهش خطر پوسیدگی دندان به دلیل جمعآوری ذرات غذا بین دندانها
- کاهش خطر آسیب لثه و ضربه ناشی از اوربیت و مال اکلوژن
- دستیابی و حفظ لبخند زیبا و سالم
- رفع مشکلات مربوط به فک
کدام روش ارتودنسی بهتر است؟
اگر فک و دندانها به درستی رشد نکنند، ممکن است مال اکلوژن (Malocclusion) ایجاد شود. در این شرایط دندانها کج و نامرتب میشوند و مجموعه دندانهای پایین و بالایی ممکن است در یک راستا قرار نگیرند. مال اکلوژن یک بیماری نیست و بر سلامت جسمانی تأثیر نمیگذارد. با این حال، ممکن است شکل صورت و ظاهر دندانها را تحت تاثیر قرار دهد و در نتیجه باعث خجالت، عدم اعتمادبهنفس و حتی افسردگی شود.
این که کدام روش ارتودنسی برای شما مناسبتر است، دقیقا به مشکل دندان و فکر شما بستگی دارد. به علاوه امروزه روشهای مختلفی برای ارتودنسی وجود دارد که شما میتوانید با توجه به نظر پزشک و میزان هزینهای که برای این کار در نظر دارید، بهترین روش را انتخاب کنید. برای انتخاب بهترین روش ارتودنسی پزشک ابتدا وضعیت فک و دندانهای شما را بررسی میکند و سپس بهترین گزینهها را به شما پیشنهاد میدهد.
ارتودنسی دندان از چه سنی انجام میشود؟
برای انجام ارتودنسی دندان هیچ محدودیت سنی وجود ندارد. زمانی که دندانها به درستی در کنار هم قرار نگیرند و یا کودک با مشکلات مربوط به فک و دندان روبرو باشد، پزشک از این روش برای درمان و جلوگیری از تشدید مشکل استفاده میکند. بهترین سن برای ارتودنسی دندان برای کودکان بین هفت تا ۹ سالگی است. در این زمان که فک و استخوانها در حال رشد و شکلگیری هستند، راحتتر میتوان با کمک ارتودنسی از بروز ناهنجاریهای دندان جلوگیری کرد و مشکلات مربوط به دهان و دندان را در بزرگسالی کاهش داد.
ارتودنسی دندان درد دارد؟
ارتودنسی دندان به خصوص ارتودنسی ثابت یک روش نسبتا دردناک است که در چند روز اول کمی آزاردهنده است. بهطورکلی میزان درد در هر نوع از انواع ارتودنسی متفاوت است و از طرفی افرادی که به ناهنجاریهای شدید فک و دندان مبتلا هستند نیز ممکن است درد بیشتری را تجربه کنند.
اگر ارتودنسی نکنیم چه میشود؟
بهتر است بدانید که ارتودنسی یکی از بهترین روشهای درمانی برای منظم کردن دندانها است که اگر به موقع انجام شود، میتواند از بروز مشکلات مربوط به دندان و لثه جلوگیری کند. بهطورکلی بیتوجهی نسبت به نامنظم بودن دندانها به خصوص در موارد شدید، میتواند منجر به بیماریهای لثه، پوسیدگی دندان و حتی از دست دادن دندانها شود. در بسیاری از افراد نامرتبی دندانها موجب سایش شدید لبههای دندان، فشار روی استخوان فک و جابجایی مفصل فک میشود. برخی از این افراد دردهای مزمنی را در ناحیه سر و گردن خود تجربه میکنند.
اگر براکت ارتودنسی بشکند چه میشود؟
بهتر است بدانید که شکستن براکتهای ارتودنسی میتواند روند درمان را کندتر کند. درواقع اگر براکت ارتودنسی بشکند، ممکن است درمان ۲ تا سه ماه عقب بیفتد و یا بیاثر شود. از طرف دیگر این اتفاق ممکن است موجب ایجاد زخمهایی در دهان و شود و غذا خوردن و تکلم فرد را دچار اشکال کند. بیتوجهی نسبت به این موضوع میتواند خطر عفونت لثه را نیز افزایش دهد.
ارتودنسی دندان چند سال طول میکشد؟
معمولا مدت زمان استفاده از ارتودنسی دندان به ناهنجاری دندان و روش درمانی که فرد انتخاب میکند بستگی دارد. بهطورکلی میانگین زمان استفاده از ارتودنسی یک سال و نیم است. اما بسیاری از بیماران در مدت زمان کوتاهتری بهبود را تجربه میکنند. در برخی موارد شدید نیز لازم است فرد بالای ۲ سال از ارتودنسی استفاده کند.
معایب ارتودنسی
اولین عیب ارتودنسی دندان طولانی بودن زمان آن است. برای اثربخش بودن این روش درمان باید صبور باشد. در برخی افراد، درمان ارتودنسی کمتر از یک سال طول میکشد. برای دیگران، ممکن است تا دو سال یا بیشتر طول بکشد. ازآنجاییکه هر فردی نیازهای منحصربهفرد خود را دارد، زمان درمان برای همه متفاوت به نظر میرسد. مورد بعدی افزایش خطر پوسیدگی دندان است. درواقع اگر اطراف دستگاههای ارتودنسی خود را بهطور کامل تمیز نکنید، در معرض خطر بیشتری برای ایجاد حفره قرار دارید.
یکی دیگر از عوارض رایج ارتودنسی نیز لکههای سفید روی دندان است که نشانه اولیه پوسیدگی دندان است. این مشکل زمانی اتفاق میافتد که فرد به خوبی از دندانهای خود مراقبت نمیکند. تمیز کردن دندانها و بریس ممکن است زمانبر باشد، اما برای جلوگیری از ایجاد علائم دائمی روی دندانها هنگام برداشتن بریس لازم است. حتما توصیههای بهداشت دهان و دندان ارتودنتیست خود را رعایت کنید.
سخن نهایی
ارتودنسی دندان روشی است که میتواند به رفع مشکلات مربوط به فک و ناهنجاریهای دندان کمک کند. در صورتی که دندانهای شما نامنظم است و یا در دندانهای شما به درستی روی هم قرار نمیگیرند، ممکن است ارتودنسی گزینه مناسبی برای شما باشد. بهتر است قبل از شروع ارتودنسی ابتدا با یک متخصص ارتودنسی مشورت کنید و سپس بهترین روش درمان را برای رفع مشکلات مربوط به دندان خود انتخاب کنید.
